Với kinh nghiệm hơn 10 năm cung cấp và thi công cây cọ ta xanh công trình cho dự án cảnh quan, Quang Phúc có thể khẳng định, cây cọ ta là một trong những dòng cây bóng mát công trình sống khỏe, có sức sống mãnh liệt, ít sâu bệnh. Tuy nhiên, dưới tác động khắc nghiệt của thời tiết hoặc quy trình chăm sóc chưa đúng kỹ thuật, cây vẫn có nguy cơ bị sâu bệnh tấn công.

Nhằm giúp các chủ đầu tư, người trồng cọ ta chủ động bảo vệ hàng cây cảu mình, Quang Phúc sẽ phân tích chi tiết các nhận biết các loại sâu bệnh trên cây cọ ta công trình kèm theo phác đồ điều trị dứt điểm ngay trong bài viết hôm nay.

Vườn trồng cọ ta số lượng lớn tại Phú Thọ

Các loại côn trùng, sâu hại phổ biến trên cây cọ ta công trình

Đối với hệ sinh thái cảnh quan, nhóm côn trùng chích hút và cắn phá lá cây là mối đe dọa thường trực. Việc nhận biết sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời là chìa khóa để giữ gìn vẻ đẹp thẩm mỹ, sự bề thế của những hàng cọ ta.

Rệp sáp

Rệp sáp tên khoa học là Planococcus citri – một trong những loại sâu bệnh trên cây cọ ta công trình phổ biến nhất. Chúng thường bám thành cụm dày ở kẽ lá, mặt dưới tàu lá, phần cuống gốc. Chúng chích hút nhựa liên tục khiến lá cây bị vàng, khô và rụng.

Dầu hiệu nhận biết: Trên phiến lá xuất hiện những đốm vàng lấm tấm, quan sát kỹ phần bẹ lá, mặt dưới tàu lá sẽ thấy một lớp sáp màu trắng dạng bột bám rất chặt. Nếu để lâu, những lớp sáp này vàng lan rộng, lá cây cọ ta có biểu hiện héo mòn, mất đi độ bóng bẩy tự nhiên.

Rệp ráp tấn công tàu lá cọ

Cách phòng trị: Khi phát hiện rệp sáp trên cây cọ ta công trình (ở mức độ nhẹ), cách nhanh nhất là bạn dùng vòi nước áp lực cao xịt thẳng vào các ổ rệp, nhằm rửa trôi lớp sáp trắng bảo vệ chúng. Sau đó, dùng thuốc trừ sâu đặc trị rệp như: Acotrin 440EC, Sheba 50EW, Movento 1500D, Cyrux 25EC hoặc thuốc đặc trị rệp sáp Neem Chili,…. Nếu cây bị tình hình rệp tấn công nặng, thì phải cắt tỉa và tiêu hủy ngay những tàu lá bị nhiễm quá nặng trước khi phun thuốc đặc trị.

Nhện đỏ

Mối nguy cơ thường tấn công cây cọ ta công trình vào mùa khô. Chúng có kích thước rất nhỏ, vòng đời ngắn nhưng tốc độ sinh sinh cực kỳ nhanh, đặc biệt là trong điều kiện khô nóng kéo dài.

Dấu hiệu nhận biết: Bề mặt lá xuất hiện hàng loạt đốm vàng hoặc nâu li ti. Cấu trúc lá có thể bị biến dạng, phồng rộp, khi chạm tay vào, có cảm giác khá giòn, thiếu sinh khí. Dấu hiệu đặc trưng nhất là mặt dưới lá có những lớp tơ mỏng giống mạng nhện, các lớp bụi li ti và có thể quan sát thấy các chấm đỏ cực nhỏ đang di chuyển.

Tri nhện đỏ hại cây

Cách phòng trị: Để đề phòng, ngăn ngừa sâu bệnh này trên cây cọ ta công trình, bạn phải duy trì độ ẩm ổn định cho tán lá vào mùa hanh khô. Khi phát hiện cây bị nhện đỏ phá hoại, các kỹ sư của Cây Ba Miền thường chỉ định sử dụng các loại thuốc đặc trị nhện luân phiên nhau.

Tham khảo các loại thuốc như: Comite 73EC, Ortus 5SC, Radiant 60SC, Ebi MKA 45SC, Score 250EC, Danitol 10EC, Vertimec 1.8EC,… phun ướt đẫm cả mặt trên và mặt dưới của lá.

Sâu đục thân

Một trong những “kẻ thù” nguy hiểm nhất của các loại cây xanh công trình. Khác với các loại côn trùng ăn lá, sâu đục thân là phá hoại cấu trúc lõi ngầm của cây, rất khó phát hiện và thường gây ra những hậu quả nghiêm trọng nhất (đó là chết cây).

Dấu hiệu nhận biết: Trên thân cọ ta xuất hiện các lỗ đục, tại vị trí miệng lỗ nhựa cây rỉ ra liên tục hoặc đùn mạt cưa sẫm màu. Nếu sâu đục thân đã khoan sâu vào bên trong, phá hủy toàn bộ hệ thống mạch dẫn nước của cây, các tàu lá phía trên đang xanh tốt bỗng nhiên héo rũ nhanh chóng, dẫn đến tình trạng chết khô từng nhánh hoặc chết toàn bộ cây chỉ trong thời gian ngắn.

Phòng từ sâu đục thân cho cọ ta công trình

Cách phòng trị: Thường xuyên vệ sinh bẹ lá khô quanh thân (những bẹ chúng ta đã cắt tỉa tàu lá trước đó). Định kỳ kiểm tra thân cây, nếu phát hiện các lỗ đục với biểu hiện như trên bạn dùng kim tiêm bơm trực tiếp thuốc trừ sâu nội hấp nồng độ cao như: Movento, Regent, Vibam 5GR, SIEUGON 85GR, Takumi 20WG,…. Sau khi bơm thuốc, dùng đất sét ẩm hoặc keo liền sẹo bịt kín miệng hỗ để thuốc ngấm và tiêu diệt sâu non.

Rầy và bọ trĩ

Một nhóm sâu bệnh trên cây cọ ta công trình cần phải hết sức đề phòng, đặc biệt là giai đoạn cây vươn đọt non. Những loại côn trùng này có kích thước nhỏ, chuyên tấn công đọt non, chích hút nguồn dinh dưỡng khiến cây bị thui chột.

Dấu hiệu nhận biết: Đọt non vừa nhú bị chích hút trở nên mỏng, mềm yếu và mất đi màu xanh nõn chuối đặc trưng. Nghiêm trọng hơn, lá bị biến dạng, mép lá non xoắn lại, bề mặt nổi các đốm vàng sần sùi. Hậu quả là cây phát triển đình trệ, dáng cây còi cọc và không thể tạo ra tán lá rộng, xanh tốt như mong muốn. Cây có thể bị thui chột sau một thời gian.

Rầy chổng cánh và bọ trị thường tấn công đọt non của cây

Cách phòng trị: Biện pháp tốt nhất là phun thuốc phòng trừ trước hoặc ngay khi cây cọ ta ra đọt non. Ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học hoặc thuốc trừ sâu hóa học có phổ tác động hẹp, an toàn với con người và môi trường cảnh quan đô thị.

Các ban quản lý dự án hoặc khách hàng có thể tham khảo: Radiant 60SC, Neem Nano, chế phẩm Bio-B hoặc PyLo 06, Movento 150OD, Confidor 200 SL, Minecto Star 60WG. Đồng thời, cần phát quang sạch sẽ thảm cỏ dại xung quanh gốc để loại bỏ hoàn toàn môi trường trú ngụ và sinh sản của rầy, bọ trĩ.

Thuốc đặc trị rầy, bọ trĩ hiệu quả

Các loại nấm bệnh thường gặp trên cây cọ ta

Trong các loại sâu bệnh trên cây cọ ta công trình, ngoài các loại côn trùng gây hại thì nấm mộc cũng là nguyên nhân khiến cọ ta suy yếu nhanh chóng. Các loại nấm bệnh thường bùng phát vào giai đoạn chuyển mùa, những đợt mưa lớn kéo dài, môi trường độ ẩm cao hoặc do hệ thống thoát nước tại công trình thiết kế kém hiệu quả khiến rễ bị ngập úng.

Bệnh đốm lá

Bệnh này do các loại nấm ký sinh gây ra, điển hình như nấm Pestalotiopsis (hoặc Pestalotia), Cercospora, Curvularia. Chúng phát triển mạnh trong điều kiện môi trường ẩm ướt, thiếu ánh sáng, lây lan nhanh qua đường gió và nước tưới. Bệnh đốm lá khiến cây cọ ta suy giảm khả năng quang hợp, phá hỏng diện mạo xanh tươi của hàng cây.

Dấu hiệu nhận biết: Trên bề mặt lá xuất hiện đốm nhỏ màu đen hoặc nâu. Theo thời gian, các vết đốm lan rộng và liên kết với nhau tại thành những mảng hoại tử lớn, làm phần lá bệnh bị khô héo và chết dần.

Đốm lá dẫn đến cháy lá cọ (Ảnh minh họa)

Cách phòng trị: Khi phát hiện bệnh, bạn nên cắt tỉa và đem tiêu hủy toàn bộ các tài lá bị bệnh để tránh chúng lây lan sang các tàu lá khác. Sau đó, tiến hành phun thuốc diệt nấm gốc đồng như: COC 85, CHAMPION 57.6DP, Heroga 6.4 SL, Norshield 86.2 WG,… để sát khuẩn toàn bộ vòm tán. Chúng ta sẽ phun lặp lại 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 – 10 ngày để tiêu diệt tận gốc bào tử nấm.

Bệnh gỉ sắt

Loại bệnh này thường tấn công khi vòm tán cây cọ ta khi quá rậm rạp, thiếu ánh sáng mặt trời và độ thông thoáng kém.

Dấu hiệu nhận biết: Bề mặt phiến lá có những mảng màu đỏ rỉ sét, kèm theo lớp bột mịn khi dùng tay miết qua. Sau một thời gian ngắn, mảng đỏ này chuyển sang màu nâu sậm, các tế bào lá tại vị trí đó chết hoàn toàn và rụng xuống.

Thuốc trị bệnh đốm lá, gỉ sắt thường dùng cho cây công trình

Cách phòng trị: Để phòng bệnh bạn phải chú ý cắt tỉa tán lá thường xuyên, loại bỏ những bẹ lá già, giữ cho tán luôn thông thoáng. Khi phát hiện cây bị bệnh, tuyệt đối không được tưới nước trực tiếp lên lá nữa, kể cả mùa khô. Sử dụng các loại thuốc trị nấm gỉ sắt như Anvil 5SC, Coc85, Chevin 5SC , Opus 75EC, Hecwin 5SC,… phun ướt đẫm hai mặt lá để ngăn chặn nấm bệnh lây lan sang các tàu lá non.

> Đọc bài viết hướng dẫn: Xác định khoảng cách trồng cây cọ ta công trình, để đảm bảo sự thông thoáng

Bệnh thối rễ

Nguyên nhân chủ yếu của bệnh này là do hệ thống thoát nước kém khiến hố trồng bị đọng nước lâu ngày, tạo môi trường yếm khí cho nấm bệnh (Phytophthora, Pythium hay Fusarium) phát triển.

Dấu hiệu nhận biết: Hệ rễ dưới sâu bị thối nhũn, chuyển sang màu đen sẫm và có mùi hôi khó chịu. Do rễ bị thối không thể hút nước và dinh dưỡng, khiến cây cọ ta bị héo rũ, tàu lá rủ gập xuống thân dù mặt đất vẫn ẩm ướt.

Thay thế cây mới hoặc sử dụng các loại thuộc đặc trị nấm nếu tình hình bệnh còn nhẹ

Cách phòng trị: Việc làm cấp bách nhất là khơi thông ngay hệ thống thoát nước quanh hố trồng, xới xáo nhẹ mặt đất để tăng cường lượng oxy trao đổi. Tưới trực tiếp dung dịch nấm đối kháng Trichoderma hoặc các loại thuốc đặc trị thối rễ nồng độ cao Ridomil Gold 68WG, Aliette 800WP, Eddy 72WP. Sau đó 5 – 7 ngày bạn sẽ tưới kích rễ để kích thích cây ra rễ mới. Trưởng hợp cây bị thối rễ nặng, bắt buộc phải đào lên, xử lý kỹ phần rễ hoại tử sau đó trồng lại bằng đất mới tơi xốp. Nếu có điều kiện bạn mua cây cọ ta công trình và trồng thay thế.

Bệnh cháy lá và khô ngọn

Tuy là bệnh ít khi gặp nhưng mọi người vẫn phải chú ý trong khâu chăm sóc của mình. Bệnh cháy lá và khô ngọn ở cây cọ ta nguyên nhân chính là do sốc phân bón kết hợp với sự tấn công của các chủng nấm gây hại, khiến sức đề kháng của cây bị suy giảm nghiêm trọng.

Dấu hiệu nhận biết: Phần mép và ngọn lá, bao gồm cả lá non lẫn lá già, xuất hiện tình trạng cháy khô nghiêm trọng. Vết cháy có màu nâu xám, lây lan nhanh từ mép ngoài vào bên trong tàu lá.

Phun thuốc trị nấm Ridomil Gold 68WG cho cây

Cách phòng trị: Việc đầu tiên cần làm là kiểm tra lại nhật ký bón phân để đảm bảo không xảy ra tình trạng bón quá liều phân NPK làm xót rễ. Tạm ngưng bón phân hóa học, tăng cường tưới nước để rửa trôi dư lượng phân bón dưới gốc. Đồng thời, chúng ta sẽ kết hợp phun thuốc nấm phổ rộng cho toàn bộ thân và lá.

Biện pháp phòng trừ tổng hợp sâu bệnh trên cây cọ ta công trình

Để hàng cọ trồng dọc vỉa hè, dải phân cách hay lối đi trong các khu đô thị, resort luôn xanh tốt, duy trì tính thẩm mỹ lâu dài, thay vì đợi sâu bệnh xuất hiện chúng ta mới xử lý thì bạn có thể áp dụng quy trình phòng trừ tổng hợp ngay từ đầu, phòng còn hơn chống.

Vệ sinh không gian sinh trưởng: Thường xuyên dọn dẹp thảm cỏ dại quanh gốc, dây leo đu bám trên thân cây. Dùng dụng cụ chuyên nghiệp để cắt tỉa các tàu lá già, lá khô hoặc những bẹ lá mục ốp trên thân. Việc này giúp triệt tiêu môi trường ẩm thấp, nơi ẩn nấp lý tưởng của các loài nấm bệnh và côn trùng gây hại.

Vườn cọ ta được dọn cỏ dại, cắt tỉa cành lá già cho thông thoáng

Kiểm soát độ ẩm và thoát nước: Cây cọ ta chịu hạn rất tốt, bạn không cần tưới nước quá đẫm, đồng thời cũng hạn chế tưới nước vào chiều tối muộn, vì nước đọng qua đêm rất dễ sinh nấm. Kiểm tra thường xuyên mặt bằng hố trồng, đảm bảo quanh gốc cây không tích tụ nước sau những trận mưa lớn kéo dài.

Cung cấp dinh dưỡng hợp lý: Bón phân định kỳ theo từng giai đoạn phát triển của cây. Nên kết hợp phân vô cơ và các loại phân hữu cơ vi sinh để cải tạo đất, giúp hệ rễ chùm của cây cọ ta phát triển mạnh, tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Không phải cứ thấy cây bị vàng lá, phát triển yếu là chúng ta bón thật nhiều phân. Chú ý thời điểm bón và liệu lượng đủ, tuyệt đối không bón quá nhiều.

Bón phân phù hợp với giai đoạn sinh trưởng của cây

Theo dõi và phun thuốc phòng sâu bệnh định kỳ: Kiểm tra sâu bệnh trên cây cọ ta công trình thường xuyên, ít nhất mỗi tháng 1 – 2 lần, vào thời điểm giao mùa hoặc mùa mưa thì mỗi tuần 1 lần. Đồng thời, vào các giai đoạn nhạy cảm đó, bạn nên chủ động phun thuốc phòng các dòng nấm sinh học hoặc thuốc gốc đồng để tạo lớp bảo vệ cho tán lá và hệ rễ.

Bảo vệ cây cọ ta công trình trước sâu bệnh là hạng mục chăm sóc quan trọng, đòi hỏi sự sát sao, am hiểu về đặc tính sinh học của cây. Làm tốt công tác quản lý rủi ro này chính là cách bạn giữ gìn nguyên vẹn giá trị thẩm mỹ và tối ưu chi phí bảo hành cho dự án cảnh quan của mình.

Cung cấp hàng cọ ta công trình chất lượng, lóng thân cao 3m trở lên

Nếu các nhà thầu, chủ đầu tư đang gặp khó khăn trong việc quản lý chất lượng cây xanh, hoặc cần mua cây cọ ta công trình sạch bệnh, lóng thân đồng đều, tàu lá khỏe, xanh tốt hãy liên hệ trực tiếp với Cây Ba Miền theo số HOTLINE/ZALO: 0961.486.620. Không chỉ bán cây, chúng tôi còn cung cấp dịch vụ vận chuyển và thi công trọn gói, sẵn sàng cung cấp bộ tài liệu hướng dẫn cách chăm sóc chi tiết, có dịch vụ bảo dưỡng cảnh quan trọn gói, cam kết hỗ trợ kỹ thuật tận tâm để hệ thống cây xanh của bạn luôn tươi tốt và bề thế nhất.

Chúc bạn nhiều sức khỏe, thành đạt, vạn sự như ý!