Cau Ta hay cây cau ăn trầu nổi tiếng trong giới cây công trình là loại cây dễ trồng, sức sống mãnh liệt, ít sâu bệnh, ít khi “đỏng đảnh” như các loài cây cảnh khác. Tuy nhiên, điều đó là cây lúc nào cũng khỏe, cũng “bất tử”. Sâu bệnh trên cây cau ta thường diễn ra âm thầm, đặc biệt là những bệnh liên quan đến thân và rễ, khi biểu hiện ra bên ngoài thì cây đã bị tổn thương nghiêm trọng.

Với tư cách là một kỹ sư cây xanh đã nhiều năm tiếp xúc với cây cau, Phạm Hùng và các kỹ thuật viên Cây Ba Miền xin chia sẻ danh sách 3 nhóm sâu bệnh thường gặp trên cây cau ta, cùng với phác đồ điều trị thực tế mà chúng tôi đang áp dụng.

Hàng cau đẹp, thẳng tắp trước cổng

Nhóm sâu bệnh ít nguy hiểm trên cây cau ta

Đây là nhóm bệnh có tính nguy hại thấp, ít gây chết cây nhưng lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính thẩm mỹ và khả năng quang hợp của cây. Nếu không xử lý kịp thời, để lâu cây cau ta sẽ bị còi cọc, mất sức đề kháng.

Sâu cuốn lá

Một trong những loại sâu bệnh trên cây cau rất phổ biến. Bạn lưu ý, loài này “khôn” hơn các loại sâu lá thông thường. Đây là một loại ấu trùng bướm, chúng thường nhả tơ, cuốn gập mép lá lại hoặc cuộn tròn trong các lá non để ẩn nấp nên khó phát hiện hơn.

Cây bị sâu ăn lá phái hoại

Dấu hiệu nhận biết: Bạn sẽ thấy mép lá bị cuộn lại theo chiều dọc, sâu sẽ ăn phần diệp lục để lại lớp biểu bì mỏng màu trắng, làm mất màu xanh của lá. Khi sâu tấn công ngọn và lá non, sẽ khiến ngọn bị xoắn, lá cong queo, không bung đều. Kiểm tra kỹ bạn sẽ thấy những con sâu nhỏ màu xanh lục, đầu nâu hoặc đen, có đường sọc dọc lưng.

Kinh nghiệm xử lý: Phun thuốc thông thường rất khó tiếp xúc được với sâu nằm trong tổ. Cho nên, bước đầu bạn phải cắt bỏ những phần lá bị cuốn đem đốt để diệt ổ trứng. Sau đó, phun thuốc có tính lưu dẫn mạnh (thuốc ngấm vào nhựa cây, sâu ăn lá sẽ chết) như Regent 800WG hoặc Padan 95SP, Bassa 50ND, Supracide.

Thuốc trị sâu ăn lá và rầy rệp hiệu quả

Bọ nẹt

Một trong những lý do kiến nhiều người lo lắng khi trồng cây cau trước nhà đó là trên cây có thể xuất hiện bọ nẹt (hay còn gọi là sâu róm) – loại sâu có lông độc, gây ngứa, nếu lỡ chạm phải khi chăm sóc cây sẽ gây ngứa rát, sưng tấy khó chịu.

Dấu hiệu nhận biết: Loại sâu này thường tấn công cây cau vào mùa hè, gây hại lá và búp non. Bạn sẽ thấy lá cau bị ăn khuyết, nham nhở, còn trơ gân lá. Khi kiểm tra mặt dưới của lá hoặc vạch búp ra sẽ thấy con bọ nhỏ, có (gai) lông tơ.

Các phòng trị:

Biện pháp thủ công: Với cây thấp bạn có thể xử lý bằng biện pháp thủ công. Đeo găng tay và bắt chúng đem đi tiêu hủy (tốt nhất là đốt). Sau đó có thể dùng nước hành tây xịt vào (hành tây xay ủ với nước khoảng 1 tuần), phun lên lá để xua đuổi và phòng bọ nẹt.

Cây được chăm sóc tốt rất ít khi bi bọ nẹt

Biện pháp hóa học: Trường hợp sâu nhiều hoặc cây trên cao, chúng tôi thường sử dụng các dòng thuốc trừ sâu như Sherpa 25EC hoặc Karate, Bassa 50ND, Para 43SC, Panda 95SP,…. Lưu ý phun vào chiều mát và đứng xuôi chiều gió để đảm bảo an toàn.

(Mẹo nhỏ: Nếu bị bọ nẹt đốt, bạn có thể dùng xôi/cơm để chà, tóc rối chà, hoặc đắp rau má, rau khoai lang giã nhỏ để giảm đau rát, ngứa.

Rầy và rệp

Trong các loại sâu bệnh trên cây cau ta mà dễ gặp nhất không thể thiếu rầy và rệp sáp. Chúng thường xuất hiện vào mùa Xuân, khi thời tiết miền Bắc nồm ẩm. Chúng thường chích hút nhựa, làm xoăn ngọn, còi cọc lá. Nếu để rầy, rệp phá hoại nặng sẽ khiến cây cau bị vàng lá, khô lá ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và sức sống của cây.

Dấu hiệu nhận biết: Lật mặt dưới của lá hoặc vạch các bẹ non, nếu thấy có các đốm trắng li ti hoặc mảng bông trắng dày đặc, kèm theo lớp muội đen và kiến lửa bò dọc thân cây, thì chắc chắn cây đã bị rầy, rệp tấn công.

Trị rệp sáp trên cây cau ăn trầu

Phác đồ điều trị rầy, rệp trên cây cau ta:

Bước 1 – Vệ sinh: Dùng dao sắc chặt bỏ những tàu lá bị khô, già bám trên thân, dùng vòi nước áp lực mạnh xịt rửa trôi lớp muội đen và ổ rệp (đặc biệt là mặt dưới của lá).

Bước 2 – Phun thuốc: Sử dụng một trong số các loại thuốc đặc trị rầy rệp như Movento 150OD (loại này lưu dẫn 2 chiều rất tốt) hoặc Anboom 40EC. Nếu tình hình rầy, rệp nhẹ ưu tiên các loại thuốc sinh học an toàn như: Abamectin, Azadirachtin, Bio B,….

Bước 3 – Trị kiến: Cây cau bị rầy rệp thường sẽ đi kèm kiến. Phải kết hợp rắc thuốc diệt kiến như Basudin hạt hoặc Regent 800WG dưới gốc. Kiến là loài cộng sinh tha rệp đi khắp nơi, nếu không diệt kiến thì chỉ 1 tuần sau rệp sẽ quay lại.

Nhóm bệnh nguy hiểm có thể gây chết cây

Như đã nhắc đến ngay từ đầu, sâu bệnh trên cây cau ta liên quan đến thân và rễ cực kỳ nguy hiểm. Nếu không “bắt bệnh” được sớm và xử lý ngay, nguy cơ phải chặt bỏ cây là rất cao.

Sâu đục thân

Trong số sâu bệnh trên cây cau ta đây được xem là “sát thủ số 1”. Đây là một loại ấu trùng của bọ cánh cứng (thường là kiến vương) sẽ đục sâu và lõi thân của cây, cắt đứt các mạch dẫn nhựa nuôi cây.

Những lỗ sâu xuất hiện trên thân cây cau

Dấu hiệu nhận biết sớm

Bạn quan sát kỹ thân cây, nếu thấy xuất hiện những lỗ nhỏ, bên ngoài đùn lên một mô nhỏ màu đen (phân sâu đùn ra). Từ các lỗ rỉ nhựa màu nâu đỏ, chắc chắn cây đó đã bị sâu đục thân phá hoại.

Nếu không xử lý ngay, sâu đục vào lõi cây, lớp vỏ bên ngoài quanh lỗ sâu đục sẽ chuyển sang màu đen hoặc xám đen, phần vỏ sẽ bị teo lại, ngọn cây đang xanh bỗng héo rũ bất thường.

Kỹ thuật phòng trị sâu đục thân cho cây cau ta

Đầu tiên, bạn lau sạch phân sâu đùn ra, dùng dây kẽm nhỏ chọc vào lỗ đục, đâm chết sâu. Sau đó dùng kim kiêm bơm trực tiếp thuốc trừ sâu lưu dẫn như Basudin, Bassa 50ND, Para 43SC, Padan 95SP, Diaphos 50EC, Sairifos 585EC, Shieldkill 200SC, Virtako 40WG,… trực tiếp lên chỗ bị hại.

Phòng trị sâu đục thân cho cau ta

(*) Lưu ý: Những cây cứu kịp thời vẫn có thể phát triển xanh tốt bình thường. Những vị trí bị sâu hại có thể bị yếu đi, chúng có thể bị nứt quanh hoặc thân hơi bị teo lại. Nếu cây phát triển quá cao hoặc trồng ở nơi gió mạnh, có thể bị gãy (tại vị trí bị tổn thương).

> Bài viết giới thiệu chi tiết về: Các loại cây cau cảnh phổ biến nhất

Bệnh thối ngọn

Thêm một loại sâu bệnh trên cây cau ta cũng nguy hiểm không kém sâu đục thân. Đó chính là bệnh thối ngọn. Bệnh này thường bùng phát sau các đợt mưa kéo dài hoặc sương muối nặng. Nấm Phytophthora sẽ tấn công vào phần “củ hũ” non nớt của cây cau ăn trầu, gây ra bệnh thối ngọn.

Dấu hiệu nhận biết: Đọt non trên cùng bị thối nhũn, chuyển màu nâu đen và có mùi hôi thối. Dùng tay rút nhẹ đọt non là tuột ra dễ dàng.

Cách phòng trị bệnh thối ngọn trên cây cau ta

Nếu cây cau bị nấm và nấm đã ăn sâu vào tâm ngọn thì cây đó coi như bỏ đi. Bạn nên chặt bỏ cây để tránh nó lây lan cho các cây khác trong vườn.

Nếu tình hình bệnh chỉ mới chớm bị, bạn hãy thử điều trị theo cách sau của các kỹ sư nông nghiệp Cây Ba Miền:

Cắt bỏ phần thối đến khi thấy phần lõi trắng
Pha thuốc trừ nấm đậm đặc (loại nội hấp như Ridomil Gold hoặc Aliette), phun trực tiếp vào nách lá trên cùng
Trong thời gian chờ vết bệnh khô lại, tuyệt đối ngừng tưới nước.

Thối ngọn là bệnh rất nguy hiểm trên cây cau ta

Các bệnh do rối loạn sinh lý và dinh dưỡng

Đôi khi cây có biểu hiện lạ nhưng không phải do sâu bệnh mà do rối loạn sinh trưởng do thay đổi thời tiết, môi trường hoặc thiếu chất dinh dưỡng.

Cây cau bị vàng lá, xoăn ngọn

Nguyên nhân thường thấy là do cây bị thiếu vi lượng như Kẽm hoặc Magie. Biểu hiện là lá bị nhỏ lại, xoăn và hơi ngả sang màu vàng. Để khắc phục, bạn cần bón bổ sung các loại phân trung vi lượng hoặc phun phân bón lá Đầu Trâu 501 hoặc NPK hòa tan có đạm cao như 33-11-11 hoặc 30-14-6.

Cây cau bị rụng hoa, không đậu quả

Với bà con trồng cây cau ta để lấy quả, việc cây ra hoa nhưng rụng sạch, không đậu trái sẽ gây tổn thất nặng. Dân chuyên còn gọi đây là bệnh đuôi rồng, cây ra hoa nhưng không bung nụ. Nguyên nhân chính là do cây bị thiếu hụt dinh dưỡng, đặc biệt là kali, vi lượng như Bo, Kẽm, Magie. Ngoài ra, còn có nguyên nhân do tưới nước không hợp lý, cây bị thiếu nước hoặc thừa nước thời gian dài; nguyên nhân do sâu bệnh phá hoại nụ hoa; do thời tiết thay đổi thất thường, gió bão mạnh.

Cây xanh tốt nhưng buồng hoa đang bị khô, không đậu quả

Cách khắc phục như sau:

Hãy bón bổ sung Kali trắng (K2SO4) giai đoạn trước khi cây trổ bông để cuống hoa dai chắc hơn. Bón thêm phân vi lượng Bo, Kẽm, Magie hoặc bạn thử áp dụng phương pháp bón muối cho cây cau mà chúng tôi đã hướng dẫn.
Điều chỉnh chế độ tưới nước phù hợp với từng mùa, không để cây bị khô hạn hoặc ngập úng kéo dài.
Định kỳ phun thuốc phòng trừ sâu bệnh trên cây cau ta 1 – 2 lần/năm. Đồng thời mỗi tháng đều dành thời gian kiểm tra kỹ vườn để phát hiện sâu bệnh sớm (nếu có).
Cải thiện môi trường sống cho cây bằng cách cắt tỉa tạo độ thoáng.

Quy trình chăm sóc phòng sâu bệnh trên cây cau ta

Ông cha ta có câu: “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Tại vườn ươm Cây Ba Miền, chúng tôi duy trì quy trình chăm sóc nghiêm ngặt giúp giảm tới 90% nguy cơ sâu bệnh trên cây cau ta bằng những kỹ thuật rất đơn giản.

Vệ sinh cho cây: Định kỳ hàng tháng, chúng tôi sẽ cho thợ đi kiểm tra và bóc sạch các bẹ lá già, dọn sạch cỏ dại quanh gốc. Đây chính là cách triệt tiêu nơi trú ẩn của rầy, rệp và kiến hiệu quả nhất. Vườn rậm rạp, không vệ sinh lá già sẽ tạo môi trường cho sâu bệnh, nhất là nấm sinh sôi.

Kiểm soát nước tưới: Cau là cây ưa ẩm nhưng rễ của nó rất sợ úng. Khi trồng, chúng tôi luôn đảm bảo đất vườn tơi xốp, địa hình vườn thoát nước tốt.

Bóc lá già cho vườn cau

Bón phân cân đối: Một sai lầm nhiều gia chủ, các hộ nông dân mắc phải đó là bón quá nhiều Đạm (Urê) để thúc cây lớn nhanh. Điều này khiến thân cây mềm, lá mỏng và rễ bị các loại sâu ăn lá, sâu đục thân và rầy rệp tấn công. Hãy ưu tiên phân hữu cơ (phân trùn quế, phân bò hoai mục) và NPK cân đối để cây có sức đề kháng tự nhiên.

Sâu bệnh trên cây cau ta có tốc độ lây lan rất nhanh, bởi khoảng cách trồng khá gần. Từ một cây có thể lây sang cả hàng cau chỉ trong vài tuần. Hãy chú ý kiểm tra cây thường xuyên. Đừng tự ý mua thuốc về phun bừa bãi nếu chưa xác định đúng bệnh, vừa tốn kém vừa hại sức khỏe gia đình.

Hãy chụp ảnh hiện trạng cây (cận cảnh lá, thân hoặc gốc) và gửi ngay qua Zalo cho chúng tôi hoặc những chuyên gia nông nghiệp. Tại Cây Ba Miền, đội ngũ kỹ sư sẽ dựa vào hình ảnh bạn cung cấp để “bắt bệnh” và đưa ra hướng xử lý cho bạn. Quá trình tư vấn này hoàn toàn miễn phí.

Cau Ta hàng tuyển của nhà vườn chúng tôi tại Hưng Yên

Nếu bạn muốn hàng cau của mình luôn xanh tốt, khỏe đẹp thì ngay từ bước đầu tiên khi chọn cây giống hãy thật cẩn thận. Cây Ba Miền là địa chỉ mua bán cây cau ta uy tín và quy mô hàng đầu hiện nay. Chúng tôi có thể đáp ứng mọi yêu cầu về số lượng và kích thước bất kể quy mô lớn hay nhỏ. Cam kết cây khỏe, 100% sạch sâu bệnh, vận chuyển và thi công trồng tận nơi, có bảo hành lên tới 6 tháng.

Để biết thêm thông tin chi tiết bạn vui lòng gọi ngay số HOTLINE/ZALO: 0961.48.6620.

Chúc bạn bình an, hạnh phúc, tài lộc đầy nhà!