Cây Mộc Hương (đặc biệt là Mộc Hương Ta) sức đề kháng cực kỳ tốt, nhưng cây lại khá “nhạy cảm” với điều kiện môi trường. Tình trạng cây mộc hương bị cháy lá là vấn đề rất thường gặp. Bộ phận kỹ thuật của Cây Ba Miền thường xuyên nhận được những tin nhắn nhờ hỗ trợ qua zalo: “Cây mộc hương bị cháy đầu lá phải làm thế nào?”, “Lá mộc hương xuất hiện đốm nâu và có gỉ sắt nguyên nhân do đâu, làm sao để chữa trị?”.

Trong bài viết chuyên sâu này, dưới góc độ của một kỹ sư cây xanh đã làm nghề hơn 10 năm, Quang Phúc sẽ chia sẻ toàn bộ kinh nghiệm đúc kết được, giúp bạn xác định nguyên nhân cây hoa mộc hương bị cháy lá và cách xử lý cho từng trường hợp.

Mộc ta bị cháy đầu lá

Nguyên nhân và cách chữa trị cây mộc hương bị cháy lá

Cháy đầu lá hay khô đầu lá là hiện tượng rất thường gặp ở mộc hương. Đầu lá hoặc mép lá bị khô, chuyển sang màu nâu xám, giòn và dễ vỡ trong khi phần cuống vẫn xanh.

Theo quan sát và kinh nghiệm chăm sóc thực tế tại nhà vườn, hiện tượng cây hoa mộc hương bị cháy lá thường do các nguyên nhân sau đây:

Do tưới nước sai cách

Trong bài viết tìm hiểu về đặc điểm, thông tin mua bán cây hoa mộc hương chúng tôi đã nhắc qua, giống cây mộc này ưa ẩm nhưng lại cực kỳ sợ úng. Cho nên, việc tưới nước sai cách cũng khiến cây chậm phát triển, suy yếu hoặc bị khô đầu lá.

Trước hết bạn hãy kiểm tra lại đất. Dùng một que gỗ cắm xuống vị trí gần gốc (độ sâu khoảng 5 – 7cm). Nếu thấy que khô, đất bám ít và chất đất cũng khô thì cây đang bị thiếu nước. Còn nếu que ướt, đất bám nhiều và chất đất hơi nhão thì cây đang bị thừa nước. Xác định được tình trạng cây sẽ có hướng chữa trị đúng.

Cây bị cháy lá non

Cây mộc hương bị cháy lá do thiếu nước

Cây không được cung cấp đủ độ ẩm, đặc biệt là vào mùa khô (mùa Đông) thời điểm cây ủ nụ, ra hoa. Khi các tế bào lá bị mất nước, dẫn đến hiện tượng là mép lá bị cháy khô từ rìa vào trong. Nếu để ý kỹ bạn sẽ thấy cây có hiện tượng rũ lá vào ban ngày.

Cách xử lý:

Chúng ta sẽ phải tưới bù nước cho cây, nhưng phải tưới từ từ, không dội đẫm nước ngay lập tức. Chỉ tưới nhẹ vào gốc, chia làm 2 – 3 lần/ngày. Tưới phun sương lên lá, dùng bình xịt phun sương tưới lên toàn bộ tán lá để cấp ẩm, có thể hòa thêm chút Vitamin B1 để tưới giúp cây “tỉnh” nhanh hơn.

Nếu thời tiết năng nóng nên di chuyển cây vào nơi râm mát hoặc che chắn bằng lưới đen để giảm sự thoát hơi nước qua lá. Đồng thời, chúng ta sẽ cắt tỉa những cành bị khô, bị cháy lá để cây tập trung dinh dưỡng nuôi phần lá còn xanh.

Cắt tỉa và điều chỉnh lại chế độ tưới nước

Cây bị cháy lá do thừa nước

Đây là lỗi phổ biến của người mới chơi hoa mộc. Tưới quá nhiều, đất bị bí, rễ cây không hô hấp được dẫn đến úng rễ, thối rễ. Khi bộ rễ bị hỏng sẽ ảnh hưởng đến khả năng hút nước, chất dinh dưỡng nuôi lá, khiến cây mộc hương bị vàng lá, cháy đen ở phần đầu lá hoặc xuất hiện các vết đốm lớn trên mặt lá.

Cách xử lý thực tế

Phải ngưng tưới nước ngay lập tức, di chuyển cây vào nơi có mái che hoặc tán của cây bóng mát lớn để tránh mưa. Kiểm tra lại tình hình thoát nước, nếu cây trồng trong chậu có thể kê cao chậu lên khỏi mặt đất để thoát nước nhanh hơn. Với cây trồng ngoài đất vườn thì kiểm tra xem quanh đó có bị đọng nước không, phá váng cho nước nhanh thoát.

Dùng cào nhỏ xới lớp đất mặt để oxy len lỏi xuống dưới, giúp đất nhanh khô hơn. Đồng thời, dùng thuốc trị nấm Ridomil Gold hoặc Aliette phun vào gốc để ngăn chặn nấm lan rộng.

Cây bị úng thường dễ gây hiện cháy lá, thối rễ

Nếu tình hình cây mộc hương bị úng nước nặng, tốt nhất là bạn thay chậu hoặc đánh cây vào chậu. Chúng ta sẽ cắt bỏ hết phần rễ bị đen/thối, thay giá thể mới (trộn thêm nhiều xơ dừa, trấu hun) để tăng độ tơi xốp, thoát nước.

Cây bị xót rễ do bón phân sai cách hoặc quá liều

Đây có thể xem là nguyên nhân hàng đầu khiến cây mộc hương bị cháy lá non. Để chăm sóc cây hoa mộc hương, bón phân là khâu quan trọng. Nhưng không phải bón càng nhiều càng tốt, khi đất bị dư phân sẽ xảy ra hiện tượng ưu trương, hút ngược nước từ rễ ra ngoài môi trường. Khiến lá non, lá bánh tẻ bị cháy chỉ sau 2 – 3 ngày bón phân.

Với nguyên nhân nay, chúng ta thường gặp 2 trường hợp sau:

Bón phân NPK vào gốc: Cô bác, anh chị bón sát gốc, bón quá liều lượng chỉ định của nhà sản xuất hoặc bón phân vào mùa mưa cây mộc hương rất dễ bị khô hoặc cháy đầu lá.

Dùng phân bón lá: Sẽ có hai trường hợp, một là các bác dùng quá liều lượng; hai là phun vào thời điểm nắng gắt cũng rất dễ làm cây mộc hương bị cháy lá, khô lá.

Bón phân quá liều gây xót rễ cũng là nguyên nhân phổ biến

Cách xử lý từ kỹ thuật viên nhà vườn

Trước hết là phải ngưng bón phân, cắt tỉa bỏ hết những lá bị cháy. Sau đó tiến hành tưới nước đẫm vào gốc liên tục để rửa trôi bớt hàm lượng phân dư thừa. Nếu trường hợp cây bị cháy lá nhiều tốt nhất là bạn nên thay đất, sử dụng giá thể hữu cơ mới để trồng lại cây.

(*) Mẹo nhỏ: bạn có thể áp dụng là gieo hạt cải quanh gốc, khi cây con mọc lên chúng sẽ hút bớt một phần phân dư thừa, cây cao khoảng 5cm thì nhổ bỏ đi.

Ngoài ra, bạn có thể dùng các chế phẩm sinh học như Humic hoặc loại thuốc kích rễ chuyên dụng, nồng độ nhẹ hòa loãng với nước để tưới, giúp bộ rễ phục hồi dần dần.

Cách đề phòng cây mộc hương bị xót rễ

Bón phân cho cây vào thời điểm mát mẻ, không nắng gắt, không mưa rào. Bón phân theo đúng liều lượng mà nhà sản xuất đã ghi trên bao bì. Đừng kiểu dư phân mà bón cố. Chú ý, thời gian giữa 2 lần bón phân không nên quá gần. Với phân NPK tổng hợp bón 1 tháng/lần. Nếu dùng phân bón lá thì hai lần phun phải cách nhau ít nhất 7 – 10 ngày.

Bài hướng dẫn kỹ thuật quan trọng

Cây bị sâu bệnh hại

Cây mộc hương bị cháy lá do sâu bệnh chủ yếu là do bọ chích hút, bệnh sương mai, bệnh nấm lá hoặc thối rễ (tuyến trùng rễ). Dấu hiệu nhận biết của từng loại và các phòng trị cụ thể như sau:

Bọ chích hút

Đây là cách chúng tôi gọi chung cho các loại sâu hại thường chích hút nhựa lá cây hoa mộc hương như: bọ trĩ, nhện đỏ và rệp. Các loại bọ chích hút này thường ẩn nấp ở mặt dưới của lá, chúng sẽ ăn biểu bì và chích hút mô dịch trên lá cây (chủ yếu là lá bánh tẻ và lá già) khiến lá mất đi màu xanh, chuyển sang vàng. Nếu bị nặng sẽ khiến cây mộc hương bị xoăn lá non, lá bánh tẻ bị phồng rộp, cằn lại và bị khô đi.

Bọ chích hút gây hại lá cây

Cách phòng trị: Định kỳ kiểm tra tình trạng cây, chú ý đến mặt dưới của lá và các kẽ lá để kịp thời phát hiện và xử lý sớm. Nếu cây mới chớm bị, bạn có thể dùng các loại dung dịch “tự chế” như nước rửa chén pha với nước ấm, dung dịch gừng – tỏi – ớt hoặc dầu Neem để xịt lên lá giúp xua đuổi và diệt bọ, côn trùng. Trường hợp cây bị nặng, hãy sử dụng các loại thuốc đặc trị như: Regent 800WG, Confidor, Movento 150OD,….

Tuyến trùng rễ

Tuyến trùng là sinh vật siêu nhỏ sống trong đất, chúng tấn công làm bộ rễ bị tổn thương, từ đó ảnh hưởng đến các bộ phận còn lại của cây, trong đó có lá. Đây cũng là một trong những bệnh khó chữa nhất trên cây hoa mộc hương.

Dấu hiệu nhận biết: Cây kém phát triển, cây bị cháy đầu lá, lá vàng úa dù các bác tưới nước đầy đủ, đúng cách. Khi bới rễ lên, sẽ thấy các nốt sần nhỏ trên rễ cám.

Cách phòng trị: Phải đổi chậu trồng cây, cây ở đấy thì đánh lên cho vào chậu. Đất mới phải phun thêm thuốc chống nấm như Ridomil Gold hoặc Mancozeb xanh hoặc trộn thêm nấm đối kháng trichoderma để tiêu diệt tuyến trùng và bảo vệ rễ.

Sử dụng thuốc đặc trị cho từng loại sâu bệnh

Bệnh sương mai

Mùa Đông ở miền Bắc rất lạnh và sương nhiều cũng là thời điểm dễ xuất hiện bệnh sương mai. Nếu cộng thêm sương muối nữa thì càng nguy hiểm.

Dấu hiệu nhận biết: Lá cây xuất hiện những đốm vàng rồi chuyển sang nâu, rồi cháy khô. Mặt dưới lá có lớp mốc trắng như bụi phấn. Nếu dính phải sương muối lá sẽ bị cháy sạm, thâm đen.

Cách phòng trị: Thời điểm nhiều sương các bác nên che chắn cho cây, có thể dụng lưới đen che phía trên tán cây vào ban đêm. Bón thêm phân kali vào cuối mùa Thu để giúp cây cứng cáp, chịu lạnh tốt hơn. Nếu cây mộc hương bị cháy lá do nấm sương mai thì hãy xử lý như sau: cắt tỉa lá bệnh, giữ cho cây thông thoáng, dùng thuốc đặc trị như Ortiva 600SC, Revus Opti 440SC, Ridomil Gold 68WG/WP, Anvil 5SC, Phytocide 50WP,….

Lá bị nấm bệnh, xuất hiện những vết đốm sau đó lan rộng

Bệnh nấm lá

Nếm bệnh thường phát triển mạnh khi độ ẩm cao, cây bị thiếu ánh sáng hoặc vườn cây quá dày, không có độ thông thoáng.

Dấu hiệu nhận biết: Vết cháy không bắt đầu từ mép lá như các nguyên nhân trên mà xuất hiện những đốm tròn hoặc vết loang lổ. Trên vết cháy thường có những vòng tròn đồng tâm hoặc bài tử nấm li ti màu đen, nhìn giống như rỉ sắt.

Cách xử lý: Cắt bỏ và thug om các cành bệnh mang tiêu hủy (tốt nhất là đốt) để tránh lây lan. Sử dụng các loại gốc gốc đồng như COC 85, Anvil hoặc Ridomil Gold để phun trên lá và tưới cả dưới gốc. Nên phun ít nhất 3 lần, mỗi lần cách nhau 7 – 10 ngày.

Cây mộc hương bị cháy lá do sốc nhiệt

Trường hợp này sẽ ít gặp hơn và cũng ít nguy hiểm hơn các tình trạng trên. Cây bị cháy lá, khô lá do sốc nhiệt thường xảy ra với cây mộc hương trồng chậu. Khi bạn đang để cây ở nơi râm mát rồi chuyển nó ra chỗ có ánh nắng gay gắt cây sẽ bị cháy lá là bình thường. Hoặc trường hợp bạn để chậu mộc hương trên sân gạch, sân bê tông vào giữa mùa hè nắng nóng.

Nếu bạn muốn thay đổi vị trí, đưa cây từ trong râm ra ngoài nắng thì hãy cho cây làm quen dần dần. Chuyển vị trí từ thời điểm trời còn mát mẻ hoặc thời tiết đang bắt đầu ấm lên. Chứ không nên chuyển vị trí vào thời điểm nắng nóng gay gắt. Ngược lại, vào mùa hè nắng gắt bạn nên cho cây vào nơi có bóng râm như dưới tán của cây bóng mát hoặc nơi có mái che.

Cây chuyển ra nơi nhiều nắng bị cháy các lá bánh tẻ

Các bác cũng có thể làm khung, dùng lưới đen che chắn cho cây vào những ngày nắng gắt, nhiệt độ cao. Chú ý phải che cao (cách tán ít nhất 1.5m), nếu để lưới che thấp, gần tán có thể hấp thụ nhiệt khiến cây bị sốc nhiệt.

Các cụ đã có câu “của bền tại người”, chăm sóc cây mộc hương không khó, nhưng đòi hỏi bạn phải là người cẩn thận và quan sát tỉ mỉ. Khi thấy cây mộc hương có dấu hiệu bị khô đầu lá, cháy lá, bạn cần bình tĩnh xác định đúng nguyên nhân từ đó đưa ra phương án điều trị “đúng bệnh, đúng thuốc”.

Nếu cây mộc hương bị cháy lá nhưng bạn không giỏi “bắt bệnh” không xác định được nguyên nhân do đâu hãy chụp lại hoặc quay video lại (quay chi tiết từ gốc lên ngọn) và gửi cho Cây Ba Miền qua zalo, các chuyên gia sẽ bắt bệnh từ xa và tư vấn cho bạn phương án xử lý tốt nhất.

> Nội dung tham khảo thêm dành cho ai yêu thích mộc hương: Ý nghĩa cây mộc hương trong phong thủy

Tiền đề quan trọng để có một chậu hoa mộc hương đẹp, có sức đề kháng sâu bệnh tốt đó là bạn phải chọn mua được cây trồng khỏe mạnh, chất lượng ngay từ đầu. Nếu các bác đang tìm mua cây mộc hương ta hoa vàng hay cây mộc hương tàu cổ thụ hãy liên hệ ngay với Cây Ba Miền qua số HOTLINE 0961.486.620.

Cung cấp mộc ta hoa vàng chuẩn, khỏe đẹp

Tại vườn Cây Ba Miền, chúng tôi có đủ các dòng mộc hương từ cây con giống, cây mới lớn chiều cao 1 – 2m cho đến những cây hoa mộc lâu năm, mộc hương cổ thụ. Bất kể các bác muốn mua cây để trồng ban công, sân thượng, đại sảnh hay trồng sân vườn biệt thự, nhà thờ họ, thậm chí là cung tiến vào chùa, đình, đền,… chúng tôi đều có thể đáp ứng, mang lại lựa chọn tốt và chất lượng nhất, có bảo hành uy tín.

Chúc Quý vị sức khỏe, tài lộc, vạn sự hanh thông!